Afstudeer opdracht Stedenbouw

In 2007 heeft de Minister van Wonen, Wijken en Integratie, Ella Vogelaar een lijst opgesteld van 40 probleemwijken binnen Nederland. Amsterdam Oost en dus ook het projectgebied behoort tot deze lijst. Er wordt voor deze wijken extra geld beschikbaar gesteld om sociale, fysieke en economische problemen aan te pakken. De Transvaal buurt en de Indische buurt vallen onder deze krachtwijken.

Het doel van deze opgave is doormiddel van stedenbouwkundige ingrepen sociale en fysieke problemen te verminderen.

 

Momenteel is de Gemeente Amsterdam bezig met het realiseren van Oostpoort. Een winkelcentra met daarboven luxe woningen. Echter wordt dit nieuwe plan niet gecombineerd met de problemen van de naastliggende krachtwijken. Een gemiste kans volgens ons. Amsterdam stelt geld beschikbaar en met een combinatie van kleine en eventuele grotere ingrepen kunnen deze problemen ook gelijk grotendeels aangepakt te worden.

Uit de analyse is de grootste uitkomst de barrières. Oostpoort wordt afgezonderd van de Transvaal buurt, de Dapperbuurt en de Indische buurt door fysieke en mentale barrières. Deze barrières zijn op verschillende punten te doorkruisen door tunnels en bruggen. Echter is dit niet voldoende om Oostpoort te voorzien van een goede bereikbaarheid.

Om de bereikbaarheid te vergroten, de problemen van de Indische buurt en de Transvaal buurt te combineren met de nieuwe plannen en barrières minder aanwezig te laten zijn is het belangrijk om Oostpoort een belangrijke plek in de stad te maken, een centrumfunctie voor Amsterdam Oost en de functies van Oostpoort aanvullen met nog ontbrekend functies voor een nieuw stadshard.

 

De barrières worden gedomineerd door het verhoogt liggende spoor. Deze zorgt voor veel geluidsoverlast bij buurtbewoners. Ook wordt er aangegeven dat er trillingen worden gevoeld bij het voorbij rijden van de treinen. Dit zijn aannames voor onze ingrepen, omdat wij enkel beschikken over onze locatie bezoeken en verklaringen van buurbewoners en niet beschikken over concrete cijfers.

Na onderzoek is er de keus gemaakt het spoor tussen het Amstel station, Funnenpark en Watergraafsmeer onder de grond te leggen. Uit berekeningen is aangetoond dat dit op dit traject mogelijk is en vanuit de Gemeente is aangegeven dat dit in de toekomst wenselijk is. Het onder de grond leggen van het spoor heeft verschillende positieve invloeden op de omgeving. Zo word het makkelijker om van de ene naar de ander wijk te lopen, liggende wijken minder geïsoleerd, gebruik te maken van elkaars functies en zo ook de verschillende parken van een betere bereikbaarheid te voorzien.

 

Het Frankendeal park, Flevopark en het Oosterpark park zijn verschillende parken die rond de Transvaal buurt en Indische buurt gelegen zijn en veel baat hebben bij deze ingreep. Vooral het Flevopark park wordt weinig gebruikt door de slechte toegankelijkheid hier naartoe. Hierbij is de begraafplaats die hiervoor ligt de grootste oorzaak. Een nieuwe verbinding die over de begraafplaats heen zou lopen zou hierbij een oplossing kunnen zijn.

Een weg van de Transvaal buurt door Oostpoort naar het Flevopark geeft de mogelijkheid om het Flevopark beter te verbinden met de omliggende wijken. Een rechte as heeft meer impact dan een weg waarin verschillende afslagen genomen moeten worden om bij dezelfde locatie te kunnen komen. Mensen kiezen eerder om rechtdoor te lopen dan ergens af te slaan. Ook loopt bij een rechte weg de 1, 2, 3de orde verder door dat aangeeft dat de bereikbaarheid vergroot. Deze as zal ook door Oostpoort lopen waardoor bezoekers hiervan makkelijker de Transvaal buurt en Ambon buurt inlopen en andersom. Buurtbewoners gaan ook sneller gebruik maken van de functies binnen Oostpoort.

De drie parken, verspreid over het projectgebied, liggen in een driehoeksverhouding gepositioneerd. Het midden hiervan ligt ongeveer bij het oude Muiderpoort station. Dit station heeft een belangrijke geschiedenis, omdat het in de tweede wereld oorlog een belangrijke rol heeft gespeeld. Hier zijn per trein duizenden Joden afgevoerd naar Westenborg. Daarnaast was dit het eerste spoor dat van Amsterdam naar Utrecht liep. Deze geschiedenis vinden wij van zodanige waarde dat deze terug zal komen in een nieuwe park. De geschiedenis van deze plek zal worden aangeduid met een rails die door het trottoir ligt op de plek van het vroegere spoor. Ook een beeld zal doen herdenken aan deze gruwelijkheden

Dit nieuwe park zal naast Oostpoort komen te liggen ter aanvulling op de nieuwe centrumpositie van dit nieuwe project. Ook zullen hier nieuwe verbindingen komen naar de drie grotere omliggende parken komen waaronder de nieuwe as van de Transvaal buurt naar het Flevopark.

 

De gemeente Amsterdam heeft voor de stad Amsterdam een structuurvisie ontwikkeld tot het jaar 2040. In de structuurvisie is een plan opgenomen om het Flevopark op te knappen. Dit park wordt nu niet optimaal gebruikt. De Joodse begraafplaats die tussen het park en de Indische buurt ligt zorgt ervoor dat het Flevopark er, van deze zijde, niet aantrekkelijk uitziet. De begroeiing staat erg hoog en komt op meerder plekken over de paden heen gegroeid. Het verwijderen of verplaatsen van deze begraafplaats is vanwege de hoge kosten en religieuze reden niet mogelijk. Echter zijn deze plannen nog niet concreet en zal hier door de gemeente nog een invulling door gegeven worden.

De grootste impact is het aantal woningen wat de gemeente Amsterdam in Oost wil bijbouwen, namelijk 30.050. In het nieuwe plan zijn hiervan al 2680 woningen, 9% mee ontworpen.

 

Bij de overige bebouwing is er vooral gekeken naar de al bestaande bebouwing. Hierop zijn bouwhoogte en ontsluitingen op afgestemd. De woningen van uit deze twee buurten zijn klein, vaak wat ouder en onaantrekkelijk voor gezinnen en hoger opgeleiden. Daarom is er gestreefd naar een grotere differentiatie in woning grootte en typologieën. Dit om Amsterdam Oost aantrekkelijker te maken voor verschillende doelgroepen.

 

Aan de westzijde van het park heen zal vooral in het teken staan van zorgwoningen voor ouderen, jongeren en mensen die zorgbehoevend zijn. Het bejaardenhuis en de aanleunwoningen met uitzicht op een kinderboerderij zullen voorzien worden van dagopvang, entertainment en catering.

Voor de jeugd is er een woningcomplex bedoeld voor jongere die eigenlijk te jong zijn om op zichzelf te wonen, maar te oud zijn om bij een pleeggezin geplaatst te worden. Deze kinderen kiezen er zelf voor om vroegtijdig het ouderlijk huis te verlaten. Deze kinderen hebben een leeftijd van 14 tot 18 jaar. Bij deze woning is er altijd begeleiding aanwezig , kunnen bewoners elkaar opzoeken in een gemeenschappelijke woonkamer en kunnen ze hulp krijgen met koken en het huishouden.

De naastgelegen kinderboerderij zal gerund worden door deze jongeren. Door hier te werken leren zij verantwoordelijkheid kennen en zorgen voor anderen. Ook kunnen zij hier geld verdienen om zo hun woning te kunnen bekostigen.

 

De sociale verhoudingen in Amsterdam Oost zijn niet in balans. Uit de analyse is gebleken dat er in de Transvaalbuurt en de Indische buurt veel verschillende culturen wonen, die naast elkaar leven in plaats van met elkaar. Deze mensen hebben over het algemeen geen of lage opleiding en beschikken over een laag inkomen. Deze groepen voelen zich niet snel verantwoordelijk voor de wijk en hebben weinig belangstelling voor elkaars culturen waardoor Turken, Marokkanen en andere allochtonen naast elkaar leven in plaats van met elkaar.

Dit is ook duidelijk terug te zien in de Ambon buurt. Deze is van de omliggende wijken als slechts naar voren gekomen. Vooral de vele jaren 80 bouw met kleine woningen hebben hier veel invloed op gehad.

In de Ambonbuurt zullen een aantal jaren 80 woningen gesloopt worden. Deze zullen vervangen worden door nieuw bouw die zo gepositioneerd wordt dat de route van Oostpoort doorloopt naar het Flevopark. De kerk in de Ambonbuurt is hier het enige obstakel, maar van zodanige waarde dat deze een belangrijke  plek krijgt binnen de Ambon buurt. Het plein hier zal aangepast worden en de school zal een nieuw onderkomen krijgen. Zo wordt het kerkplein een rustig ontmoetingsplek voor buurtbewoners. Na de kerk kan je de route naar het Flevopark vervolgen.